เงินสดในมือของวัดเกิน 100,000 บาท ต้องทำอย่างไร
คำถามที่ไวยาวัจกรเจอเป็นประจำโดยเฉพาะช่วงหลังงานใหญ่ เช่น กฐิน ผ้าป่า หรืองานบุญประจำปี ที่เงินสดเข้าวัดจำนวนมาก คำตอบอยู่ในกฎกระทรวงว่าด้วยการดูแลรักษาและจัดการศาสนสมบัติของวัด พ.ศ. 2564 ข้อ 7
กฎหมายกำหนดไว้อย่างไร
วัดจะเก็บเงินสดในกำปั่นไว้ได้ไม่เกิน 100,000 บาท ส่วนที่เกินจำนวนนี้ต้องนำไปฝากไว้กับธนาคารหรือสถาบันที่เหมาะสม ในนามเงินของวัดเท่านั้น — เด็ดขาดที่จะฝากในนามเจ้าอาวาส ไวยาวัจกร หรือบุคคลใด ๆ เพราะนั่นคือช่องทางที่ทำให้เงินของวัดกลายเป็นเงินส่วนตัว
ขั้นตอนปฏิบัติที่ถูกต้อง
- เมื่อเห็นว่าเงินสดจะเกิน 1 แสน ให้ลงบัญชีรับให้ครบก่อน พร้อมเลขที่เอกสารกำกับทุกรายการ
- ทำหนังสือนำส่งเงินของวัด ระบุจำนวนและที่มา เสนอเจ้าอาวาสลงนาม
- นำส่วนที่เกินไปฝากบัญชีธนาคารชื่อวัด เก็บสลิปฝากประกอบบัญชี
- ลงรายการย้ายเงินในบัญชี — เงินไม่ได้หายไป แค่ย้ายจากเงินสดไปเป็นเงินฝาก ยอดคงเหลือรวมต้องเท่าเดิม
ความเสี่ยงถ้าฝืนกฎ
เงินสดเกินเพดานที่พบตอนตรวจสอบถือเป็นหลักฐานส่อการจัดการไม่ถูกระเบียบ และถ้าเงินสดจำนวนมากหายโดยไม่มีหลักฐาน คำถามจะไปตกที่เจ้าอาวาสและไวยาวัจกรโดยตรง ทั้งความผิดตามกฎหมายคณะสงฆ์และอาจถึงทางอาญา
จุดที่มักเข้าใจผิด
- ไม่ใช่ว่าเกินแล้วผิดทันที — ผิดเมื่อปล่อยให้เกินค้างโดยไม่นำฝากตามขั้นตอน
- เงินการกุศลก็นับรวม ไม่ได้แยกเพดาน
- “ค่อยฝากทีหลัง” คือสาเหตุเสียหายส่วนใหญ่ — ควรวางกระบวนการนำฝากเป็นประจำ เช่น เช็กยอดทุกสิ้นวันหรือหลังงานบุญ
อ่านกฎเหล็ก 5 ข้อของบัญชีวัดเพิ่มเติม และในระบบสมุดวัดจะแจ้งเตือนอัตโนมัติทันทีที่ยอดเงินสดในกำปั่นใกล้ถึงเพดาน พร้อมบันทึกรายการนำฝากเป็นขั้นตอนมาตรฐานให้เลย