← บทความทั้งหมด

วิธีกรอก ศบว.5 ทีละขั้นตอน บัญชีรายรับ-รายจ่ายประจำเดือนของวัด

ศบว.5 คือสมุดบัญชีรายรับ-รายจ่ายประจำเดือน ที่เจ้าอาวาสมอบหมายให้ไวยาวัจกรหรือผู้จัดประโยชน์จัดทำทุกสิ้นเดือน ตามกฎกระทรวงว่าด้วยการดูแลรักษาและจัดการศาสนสมบัติของวัด พ.ศ. 2564 ข้อ 8 หากยังไม่คุ้นกับชื่อแบบพิมพ์ อ่านภาพรวม ศบว.5 และ ศบว.6 ได้ที่บทความนี้ ก่อน แล้วค่อยมาลงมือกรอกตามขั้นตอนต่อไปนี้

ขั้นที่ 1 เตรียมเอกสารให้ครบ

ก่อนลงบัญชี รวบรวมหลักฐานทุกอย่างในเดือนนั้น: ใบเสร็จรับเงิน (ศบว.7) อนุโมทนาบัตร ใบสำคัญคู่จ่าย สำเนาสมุดธนาคาร และเอกสารรับ-จ่ายอื่น เรียงตามเลขที่และวันที่ เพราะทุกรายการในบัญชีต้องอ้างเลขที่เอกสารกำกับเสมอ

ขั้นที่ 2 ลงยอดยกมา

บรรทัดแรกของเดือนให้ลง “ยอดยกมา” คือเงินคงเหลือจากเดือนก่อน แยกเป็นเงินสดในกำปั่นและเงินฝากแต่ละธนาคาร ตัวเลขต้องตรงกับยอดยกไปของเดือนที่แล้วเป๊ะ — ถ้าไม่ตรงแปลว่าบัญชีเดือนก่อนผิด ต้องย้อนหาจุดผิดก่อนลงต่อ

ขั้นที่ 3 ลงรายการรับ (หน้าซ้าย)

ลงรายการรับทีละบรรทัดตามวันที่ โดยแยกประเภทเงินให้ชัดเจน:

  • เงินผลประโยชน์ของวัด — ค่าเช่า ดอกเบี้ย ค่าผาติกรรม อ้างเลขที่ใบเสร็จรับเงิน
  • เงินการกุศล — เงินบริจาคที่ผู้ให้ระบุวัตถุประสงค์ เช่น ค่าภัตตาหาร งานกฐิน อ้างเลขที่อนุโมทนาบัตร
  • เงินอุดหนุนบูรณะวัดจากรัฐ — ถ้ามีในปีนั้น

อ่านความต่างของเงินสองกระเป๋าได้ที่เงินผลประโยชน์ vs เงินการกุศล

ขั้นที่ 4 ลงรายการจ่าย (หน้าขวา)

ลงรายการจ่ายตาม 6 หมวดมาตรฐานของงบปี พร้อมเลขที่ใบสำคัญคู่จ่ายกำกับทุกรายการ อย่ารวมหลายรายการเป็นบรรทัดเดียว และอย่าลืมว่ารายการใดที่ทำให้เงินสดติดลบถือว่าบัญชีผิดทันที — ตามกฎ วัดจะจ่ายมากกว่ารายได้ในขณะใดขณะหนึ่งไม่ได้

ขั้นที่ 5 สรุปยอดสิ้นเดือน

รวมยอดรับ-จ่ายทั้งเดือน หักยอดคงเหลือ และลงยอดยกไปเดือนถัดไป ผู้ทำบัญชีลงนามรับรอง แล้วนำเสนอเจ้าอาวาสตรวจทุกเดือน วัดที่มีรายการเยอะอาจแยกบัญชีรับจ่ายหลายเล่มตามประเภทงานก็ได้

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

  • ลงรวมทีเดียวตอนสิ้นเดือนโดยไม่อ้างเอกสาร — ตรวจสอบย้อนหลังไม่ได้
  • รวมเงินการกุศลกับเงินผลประโยชน์ไว้กระเป๋าเดียว
  • แก้บัญชีด้วยการลบหรือขูด — ต้องขีดฆ่าด้วยเส้นสีแดง ระบุเหตุผล และลงนามกำกับ
  • ยอดยกมาไม่ตรงยอดยกไปของเดือนก่อน แล้วยังลงต่อ

ระบบสมุดวัดทำขั้นตอนทั้งหมดนี้ให้อัตโนมัติ — บันทึกรับ-จ่ายวันต่อวัน ระบบสร้าง ศบว.5 พร้อมแบบพิมพ์ทันทีที่สิ้นเดือน พร้อมระบบบัญชีมาตรฐานแบบที่ 1–3 ตามแนวทางล่าสุดของมหาเถรสมาคมด้วย